TÜİK Verileri Türkiye’de Gıda İsrafını Gözler Önüne Serdi Taze Meyve Sebze ve Ekmek Başta Geliyor
TÜİK’in yeni verileri Türkiye’deki gıda israfını ortaya koydu. En çok taze meyve sebze ve ekmek israf edilirken, israfın ana nedeninin bozulma olduğu belirlendi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan hane halkı verilerine göre, Türkiye’de en çok israf edilen gıda grubu taze meyve ve sebzeler oldu. Geçen yıl yapılan araştırmada, tüketicilerin yüzde 39,7’si taze meyve ve sebzelerin israf edildiğini belirtti. Bu durum, gıda israfının boyutunu ve hangi ürünlerin daha çok etkilendiğini ortaya koydu.
Taze meyve ve sebzelerin ardından en çok israf edilen ikinci gıda grubu ise ekmek olarak belirlendi. Ekmek israfı yüzde 32,5 oranında gerçekleşti. Süt ve süt ürünleri yüzde 15,1’lik oranla üçüncü sırada yer alırken, kuru bakliyat ürünleri ise yüzde 5,9 oranında israf edildi. Makarna ve et ürünlerinin israf oranları ise yüzde 2,7 ile daha düşük seviyelerde kaydedildi.
Gıda İsrafının Temel Nedenleri ve Tüketici Davranışları
Hane halkı araştırması, gıda israfının ana nedeninin ürünlerin bozulması olduğunu ortaya koydu. Gıdaların bozulması nedeniyle israf edildiğini belirtenlerin oranı yüzde 74,4 olarak açıklandı. Son kullanma tarihinin geçmesi yüzde 12,1’lik bir oranla ikinci sırada yer alırken, fazla satın alma veya pişirme sonucu oluşan israfın oranı ise yüzde 6,3 olarak tespit edildi.
Tüketicilerin büyük çoğunluğu gıda israfı konusunda hassasiyet gösteriyor. Hane halkının yüzde 84’ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını belirtirken, nadiren israf ettiğini söyleyenlerin oranı yüzde 12,7 oldu. Sıklıkla israf yaptığını beyan edenlerin oranı ise sadece yüzde 0,3 olarak kaydedildi.
Alışveriş planlamasında liste yapma alışkanlığı yaygınlığını koruyor. 2025 verilerine göre, tüketicilerin yüzde 54,4’ü alışverişe liste hazırlayarak çıkıyor. Ürün fiyatlarını takip ederek alışveriş yapanların oranı yüzde 14,9 iken, plansız alışveriş yapanların oranı yüzde 14,4 olarak belirlendi. En düşük gelir grubundaki hane halklarının liste yapma oranı yüzde 57,3 ile en yüksek gelir grubundan (yüzde 49,9) daha yüksek çıktı.
Tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi, israfı önleme yöntemleri arasında öne çıkıyor. 2025 yılında bu oranın yüzde 28,7’ye yükseldiği görüldü. En düşük gelir grubunda bu oran yüzde 35,9 iken, en yüksek gelir grubunda yüzde 27,8 olarak ölçüldü. Tüketicilerin yüzde 83,6’sı ise gıda israfını engellemek için bireysel olarak elinden geleni yaptığını ifade etti.
Yorum Yap