ABD ve İsrail Arasında Gerilim Tırmanıyor İslamabad Mutabakatı İttifakı Sarsıyor

ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in barış çabalarına karşı İsrail kabinesinden yükselen sert eleştiriler, iki müttefik arasındaki ilişkilerde ciddi bir gerilime yol açtı. ABD yönetimi, Tel Aviv’e askeri ve finansal bağımlılığını hatırlatarak uyarılarda bulunurken, İsrail kanadı ise bağımsız hareket edeceklerini belirtti.

İslamabad Mutabakatı ve Bölgesel Etkileri

Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakereler sonucunda ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından imzalanan 14 maddelik İslamabad Mutabakatı, bölgedeki dengeleri değiştirdi. Anlaşma, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşı sonlandırmayı, Hürmüz Boğazı’nın açılmasını ve İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılmasını öngörüyor.

İsrail yönetiminde büyük bir infiale neden olan bu gelişme, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun ABD ve İran’ın Lübnan’da ateşkesi denetlemek üzere yeni bir mekanizma kurma kararı alması üzerine paniğe yol açtı. Bu yeni yapı, ABD, İran, Lübnan, Katar ve Pakistan’dan oluşurken İsrail bu oluşumun dışında kaldı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Lübnan’daki çatışma durumunu incelemek üzere bir izleme mekanizması başlattığını doğruladı. Ancak İran, mutabakat hükümlerine atıfta bulunarak, Lübnan’da tam ateşkes sağlanmadığı ve petrol satış izinleri verilmediği sürece Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını ilan etti.

JD Vance’ten İsrail Kabinesine Sert Tepki

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, New York Times’a verdiği mülakatta ve Beyaz Saray’daki basın brifinginde, mutabakatı eleştiren İsrailli bakanları hedef aldı. Vance, özellikle Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’i isim vererek eleştirdi. İsrail’in panik havasını tuhaf bulduğunu belirten Vance, “Öldürerek bir çıkış yolu bulamazsınız” dedi.

Vance, İsrail kabinesinin Başkan Donald Trump’ı hedef alan açıklamalarından duyduğu rahatsızlığı dile getirerek, Tel Aviv’e askeri bağımlılığını hatırlattı. Vance, “Eğer ben İsrail kabinesinde olsaydım, tüm dünyada geriye kalan tek güçlü müttefikime saldırmazdım. Ülkenizin gerçekliğini görmelisiniz” ifadelerini kullandı.

Vance, ABD’nin çıkarlarının her zaman İsrail ile örtüşmediğini ve Netanyahu yönetimini eleştirmenin Yahudi karşıtlığı anlamına gelmediğini vurguladı.

Trump ve Netanyahu Arasındaki Görüşmelerde Gerilim

The Wall Street Journal’ın haberine göre, Başkan Donald Trump ile Başbakan Binyamin Netanyahu arasındaki telefon görüşmeleri dostane bir şekilde ilerlemiyor. Trump’ın, savaşı bitirmek isterken kendisini çatışmaya sürükleyen Netanyahu’ya karşı sabrının tükendiği belirtildi.

Trump’ın, Lübnan’daki bombardımanlara tepki göstererek Netanyahu’ya “Neden binaları havaya uçuruyorsunuz? Binaları havaya uçurmayı bırakın” dediği öne sürüldü. Netanyahu’nun ise Trump üzerinde baskı kurmak amacıyla ABD’deki sağ eğilimli medya figürlerini ve senatörleri kullanmaya çalıştığı iddia edildi.

ABD istihbarat kurumları, Netanyahu’nun siyasi geleceğini korumak adına ABD-İran barış çabalarını baltalayabileceği ve Lübnan’dan asker çekmeyi reddederek mutabakatı başarısızlığa uğratabileceği uyarısında bulundu.

İsrail’den Washington’a Meydan Okuma

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Washington yönetimine meydan okuyarak, “Eğer İran bize saldırırsa derhal hareket edeceğiz ve güçle karşılık vereceğiz. Kimse bize ne yapacağımızı söyleyemez” dedi. Katz, Lübnan, Suriye ve Gazze’deki işgalleri terk etmeyeceklerini savundu.

Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin kendilerini ilgilendirmediğini ve Lübnan’ın güneyinden çekilmeyeceklerini belirtti. Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ise “Bütün Lübnan yanmalı. Her İsrailli annenin gözyaşı için bin Lübnanlı anne ağlamalı” ifadelerini kullandı.

ABD’li Senatör Bernie Sanders, Ben-Gvir’in açıklamalarına sert tepki göstererek, bu ifadelerin bir savaş suçlusuna ait olduğunu ve İsrail hükümetinin ABD’den yardım hak etmediğini söyledi. Başkan Trump, İsrail’den Hizbullah ile ateşkes yapmasını talep ettiğini açıklarken, Netanyahu’nun orduya saldırıları durdurma ancak işgal bölgelerinden çekilmeme talimatı verdiği iddia edildi.

• #ABD
• #İsrail