ABD Hava Gösterisi Kazasında 2 Savaş Uçağı Çarptı 136 Milyon Dolarlık Kayıp
ABD’de hava gösterisi sırasında iki EA-18 Growler savaş uçağı havada çarpıştı. Kazada 4 mürettebat kurtulurken, 136 milyon dolarlık kayıp oluştu.
Mountain Home Hava Kuvvetleri Üssü’nde düzenlenen ‘Gunfighter Skies’ hava gösterisi sırasında, iki adet EA-18 Growler elektronik harp uçağı havada çarpıştı. Kaza, F/A-18 platformu üzerine inşa edilen uçakların birbirine girmesiyle meydana geldi. Kazada bulunan dört mürettebatın fırlatma koltuğuyla kurtulduğu ve yalnızca bir kişinin hafif yaralanarak hastaneye kaldırıldığı bildirildi.
Uçakların Maliyeti ve İkame Sorunu
ABD Donanması’nın 2021 verilerine göre, çarpışan EA-18 Growler uçaklarının her birinin maliyeti 68 milyon dolar olarak kaydedildi. Bu uçakların üretimi artık yapılmadığı için, olası ikame bedellerinin gerçek maliyetinin çok daha yüksek olacağı belirtiliyor. F/A-18 ailesindeki savaş uçaklarının saatlik uçuş maliyetinin ise yaklaşık 20 bin dolar civarında olduğu hesaplanıyor.
Askeri gösteri uçuşlarının yüksek maliyetleri ve beraberindeki riskler, uzun süredir uzmanlar arasında tartışma konusu. 2012’de yapılan bir maliyet-fayda analizine göre, ABD Donanması’nın ‘Blue Angels’ gösteri takımının yıllık bütçesi yaklaşık 98.6 milyon dolardı. Raporda, bu devasa bütçeye karşılık orduya asker çekme (recruiting) anlamında elde edilen doğrudan faydanın 1 milyon doların altında kaldığı vurgulandı.
Analiz, yatırım getirisi (ROI) açısından askeri gösterilerin yüzde 99 oranında negatif bir bilanço sunduğunu ve maliyetlerin faydadan önemli ölçüde fazla olduğunu ortaya koydu. Çevre illere sağlanan ekonomik katkı ve ‘halkla ilişkiler’ değeri hesaba katıldığında bile yatırım getirisinin yüzde 41 negatif çıktığı hesaplandı. Kongre’nin 2024’te Pentagon’dan yeni bir maliyet-fayda çalışması talep etmesine rağmen, güncel rakamlar henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Hava gösterilerinde uçaklar, yüksek hızlarda ve birbirlerine oldukça yakın mesafelerde akrobasi hareketleri gerçekleştiriyor. Bu operasyonlar geçmişte de ciddi kazalara yol açtı. 1982’deki ‘Elmas Kazası’nda dört pilotun ölümü, 1994’teki B-52 bombardıman uçağı kazası ve 2016 ile 2018’deki ölümlü kazalar, bu tür etkinliklerin taşıdığı tehlikeleri gözler önüne seriyor.
Tüm bu risklere ve olumsuz mali raporlara rağmen askeri yetkililer, gösterilerin devam etmesi yönünde karar kılıyor. Havacılık uzmanı ve eski savaş pilotu John Venable, bu gösterilerin ordu ile halk arasında bir ‘bağ dokusu’ oluşturduğunu savunuyor. Venable, ‘Bir askeri hava gösterisinin gerçek amacı, normal şartlarda bunu görme fırsatı bulamayacak insanlara ordunun hassasiyetini ve profesyonelliğini hissettirmek ve içlerinden bazılarına orduya hizmet etme arzusu aşılamaktır’ değerlendirmesinde bulundu.
Yorum Yap