Türkiye Yapay Zeka Çağına Hazırlanıyor Dijital Dönüşüm Hızlanıyor

Yapay zeka (YZ) çalışmaları, küresel ekonomideki etkisini üretimden savunmaya, finanstan kamu hizmetlerine kadar genişletirken, Türkiye’de hükümet ve özel sektör kuruluşlarının öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor. Türkçe büyük dil modelleri, kamu uygulamaları, veri merkezi altyapısı, girişim ekosistemi ve savunma sanayisi odaklı adımlarla ülkenin YZ kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinesinde yürütülen çalışmaların yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı da sürece dahil oluyor. TÜBİTAK’tan HAVELSAN’a kadar birçok kurum ve kuruluş, Türkiye’yi ‘yapay zeka çağı’na hazırlayacak projeler yürütüyor.

Yeni Eylem Planı ve Stratejik Hedefler

Türkiye, yapay zeka alanındaki strateji planını güncellemek için harekete geçti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yeni ‘Yapay Zeka Eylem Planı’nı küresel standartlar ve toplumsal sahiplik prensibiyle somutlaştırmak amacıyla görüş ve öneri topladı. Son rötuşları yapılan strateji belgesinin önümüzdeki ay kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.

Bu yeni planla Türkiye’nin, teknolojileri tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden güçlü bir altyapıya sahip öncü ülkelerden biri olması amaçlanıyor. Yol haritası, yapay zeka işlemci kapasitesini artırmayı ve sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümü hızlandırmayı öngörüyor.

Gelecek dönemde yapay zeka uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programları yaygınlaştırılacak. Bu sayede kamunun sahip olduğu büyük veriyi değere dönüştürecek çözümlerin artırılması hedefleniyor.

Türkçe Yapay Zeka ve Veri Merkezleri

Türkiye’nin yapay zeka alanındaki önemli çalışmalarından biri de Türkçe büyük dil modelleri üzerine yoğunlaşıyor. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Temmuz 2025’te NSosyal beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı olarak geliştirilen bu model, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerle de çalışabiliyor. Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı, TRT, TÜBA, SETA ve Microsoft gibi kurumlar da proje paydaşları arasında yer alıyor.

TÜBİTAK tarafından geliştirilmekte olan büyük dil modeli de teknolojinin Türkçesini geliştirmeye ve yerli düşünce yapısını desteklemeye odaklanıyor. Bu çalışmalarla Türkiye, kendi yapay zeka rotasını şekillendirmiş olacak.

Veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekme hedefiyle çalışmalar hızlandırıldı. Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, verilerin yurt dışına çıkmadan Türkiye’de saklanmasını ve işlenmesini sağlayacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle faaliyete geçmesi bekleniyor.

Savunma Sanayii ve Kamu Kurumlarının Rolü

Savunma sanayii, yapay zeka projelerinde öncü bir rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları arasında birlikte çalışabilirlik, ortak yer kontrol istasyonu, sürü yetenekleri ve İHA sürülerinin kuantum anahtar dağıtımıyla haberleşmesi gibi konular yer alıyor.

HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı YZ çözümlerine örnek teşkil ediyor. 9 milyar parametreli büyük dil modeliyle Türkçe’nin nüanslarını anlama yeteneğine sahip olan platform, 200’ü aşkın dilde metin anlama, çeviri, özetleme, sesli komut işleme ve siber güvenlik asistanı gibi yetenekler sunuyor.

Kamu kurumları da yapay zeka dönüşümüne odaklandı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dijital alanda doğru bilginin korunması ve dezenformasyonla mücadele amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümünü başlattı. Bu adım, kamuya ait bilgilerin YZ sistemleri tarafından doğru tanınmasını ve yorumlanmasını sağlayarak dijital dezenformasyona karşı stratejik bir koruma hattı oluşturmayı amaçlıyor.

Başkanlık ayrıca, Hugging Face platformuna katılarak içerik paylaşan ilk kamu kurumu oldu.

Türk Devletleriyle Ortak Yapay Zeka Çalışmaları

Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarında Türk devletleriyle iş birliğini de sürdürüyor. Kazakistan’ın Türkistan şehrinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde imzalanan bildiride, bu alanda ortak kararlar alındı. Bu çerçevede üye ülkeler, Türk Büyük Dil Modeli’nin ve ilgili yapay zeka araçlarının geliştirilmesini ele alacak.

Ayrıca, TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın hazırlanması kararlaştırıldı. Planın yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.

• #Türkiye
• #Yapay Zeka