Küresel Piyasalarda Yön Arayışı Trump’ın Çin Ziyareti ve Orta Doğu Gerilimiyle Şekillendi
Küresel piyasalar, Orta Doğu gerilimleri ve Trump’ın Çin ziyaretiyle yön arayışını sürdürdü. Teknolojiye yönelik iyimserlik, jeopolitik riskler ve artan enflasyon endişeleriyle dengelendi.
Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’e yaptığı ziyaretin etkisinde haftaya yön arayışıyla başladı. Trump’ın ziyaretinde teknoloji odaklı bir iyimserlik görülse de, ABD-İran arasındaki tansiyonun devam etmesi ve yüksek seyreden petrol fiyatları yatırımcıların iştahını sınırladı.
Trump’ın Çin ziyaretine üst düzey şirket yöneticilerinin eşlik etmesi, yapay zeka ve teknoloji alanında büyük yatırımların önünü açabileceği beklentilerini güçlendirdi. Ancak, ABD ile İran arasındaki çatışmanın tam olarak sona ermemesi ve petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi, makroekonomik verilerdeki olumsuz etkilerin belirginleşmesine neden olarak yatırımcı iştahını törpüledi.
Orta Doğu Gerilimi ve Petrol Fiyatlarının Etkisi
ABD-İran hattından gelen çelişkili mesajlar, petrol fiyatları üzerinde dalgalanmalara yol açtı. Bu durum, küresel makro görünümle ilgili endişeleri artırdı. Trump’ın, İran ile ateşkesin ‘yaşam desteğine bağlı şekilde sürdüğünü’ belirtmesi, bölgedeki gerilimin kısa sürede azalacağına dair beklentileri zayıflattı.
Artan petrol fiyatlarının ekonomiye yansımaları ABD enflasyon verilerinde gözlemlendi. Ülkede tüketici enflasyonu yıllık yüzde 3,8 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, üretici enflasyonu da tahminleri aşarak salgın sonrası dönemin en hızlı yükselişini kaydetti.
Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon üzerindeki ikincil etkileri, taşımacılık sektöründe belirginleşmeye başladı. Bu gelişmelerin ardından piyasalarda, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yıl sonunda faiz artırımına gidebileceği ihtimali yüzde 65’e yükseldi. Olası bir faiz indirimi beklentileri ise fiyatlamalardan çıktı.
Savaş öncesinde para piyasalarında Fed’in yıl genelinde iki faiz indirimi yapabileceği fiyatlanırken, beklentiler tersine döndü. Beklentilerin seyrini savaşın gidişatı belirleyecek olsa da, enerji başta olmak üzere maliyet kaynaklı baskıların enflasyonda ikincil etkileri artırabileceği belirtiliyor.
Güçlenen enflasyon endişeleriyle ABD tahvil faizleri yükseliş eğilimini sürdürdü. ABD’nin 5, 10, 20 ve 30 yıllık tahvil faizleri sert yükselişlerle yaklaşık son bir yılın zirvelerine ulaştı. ABD 10 yıllık tahvil faizi, 17 Mayıs haftasında yüzde 4,55’e çıkarak Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Gelecek hafta, Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra yapay zeka temasının seyri açısından kritik öneme sahip Nvidia’nın bilançosu ve Fed’in toplantı tutanakları yakından takip edilecek. Diğer yandan, Trump’ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh, Senato’dan onay aldı. Jerome Powell’ın başkanlık görevinin sona erdiği belirtilirken, Warsh’un yemin ederek göreve başlaması bekleniyor.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 20 baz puan artışla yüzde 4,54’te, dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 1,4 artışla 99,3 seviyesinde kapandı. Orta Doğu’daki gerilimlerin risk oluşturması ve enflasyon endişeleriyle faiz artırım beklentilerinin güçlenmesiyle altının onsu haftalık bazda yüzde 3,8 düşüşle 4 bin 540 dolara indi. Brent petrolün varil fiyatı ise arz endişeleriyle yüzde 7,4 artışla 106,2 dolara yükseldi.
New York ve Avrupa Borsalarında Karışık Seyir
New York borsasında geçen hafta karışık bir seyir izlendi. Haftalık bazda S&P 500 endeksi yüzde 0,13 yükselirken, Nasdaq endeksi yüzde 0,38 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,17 geriledi. ABD’de ikinci el konut satışları nisanda yüzde 0,2 artarak piyasa beklentilerinin altında kaldı. Sanayi üretimi ise nisanda aylık bazda yüzde 0,7 ile beklentilerin üzerinde artış gösterdi.
Avrupa borsalarında geçen hafta negatif bir seyir öne çıktı. Bölgede küresel gelişmelerin yanı sıra İngiltere’deki seçim süreci etkili oldu. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, yerel seçimlerdeki yenilgi sonrası istifayı düşünmediğini belirtti. Siyasi belirsizlik endişeleriyle tahvil faizlerinde yükselişler görülürken, sterlin/dolar paritesi haftalık bazda yüzde 1,9 azalışla 1,3325’e indi.
Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon beklentilerini tehdit etmesi durumunda Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artışına gitmesinin güçlü bir seçenek olduğunu söyledi. Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,44, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,97, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,35 ve Almanya’da DAX endeksi yüzde 1,65 düştü.
Asya Borsaları Satıcılı Seyretti
Asya piyasalarında geçen hafta negatif bir seyir izlendi. Çin’de açıklanan enflasyon verileri, fiyat artışlarındaki hızlanma eğiliminin devam ettiğini gösterdi. Nisan ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 1,2 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 2,8 ile Temmuz 2022’den bu yana en hızlı yükselişini kaydetti.
Çin Merkez Bankası (PBOC), Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği yüksek petrol ve emtia fiyatlarından kaynaklanacak ithal enflasyon riskine karşı uyarıda bulundu. Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) nisan ayı toplantı tutanaklarında, mevcut koşulların politika faiz oranının acilen yükseltilmesini gerektirmediği belirtildi. Japonya’da yükselen enerji fiyatları, 20 yıllık tahvil faizini Ağustos 1996’dan bu yana en yüksek seviyeye çıkardı. Yendeki zayıflık da devam etti.
Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,06, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,07, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,63 ve Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,08 düştü.
Yurt İçinde Enflasyon Raporu ve Borsa İstanbul
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,61 düşüşle 14.367,60 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın ikinci Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısında, enflasyonun 2026 sonunda yüzde 26, 2027 sonunda yüzde 15 ve 2028 sonunda yüzde 9 seviyesinde gerçekleşeceğini tahmin ettiklerini belirtti. Karahan, orta vadede enflasyon hedefinin yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngördüklerini ifade etti.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 45,4950’den tamamladı. 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle salı günü Borsa İstanbul işleme kapalı olacak.
Yorum Yap